Loon is steeds minder taboe: Bijna 8 op de 10 medewerkers staan open voor transparante loonschalen

Loontransparantie lijkt op meer draagvlak te kunnen rekenen dan werkgevers misschien denken. 77% staat ervoor open dat collega’s weten binnen welke loonschaal hun functie valt en 78% gelooft dat meer transparantie kan helpen om de loonkloof tussen mannen en vrouwen te verkleinen. Dat blijkt uit onderzoek van AFAS Software. “Gebruik de Belgische vertraging om je huiswerk te maken,” zegt algemeen directeur Machiel den Dekker. “Zorg dat je loonbeleid helder en onderbouwd is voor de regels concreter worden.”

“Het gevaar is dat loontransparantie door de vertraging opnieuw onderaan de stapel belandt. Terwijl dit net het moment is om het fundament goed te leggen”, zegt Machiel den Dekker, algemeen directeur AFAS Software België. “Kijk kritisch naar functies en loonschalen, zorg dat loonverschillen objectief te verklaren zijn en breng je HR- en loondata op orde. Zodra de Belgische regels concreter worden, wil je niet meer moeten beginnen uitzoeken waarom iemand verdient wat hij verdient.”

De Europese richtlijn rond loontransparantie moet het principe van gelijk loon voor gelijk of gelijkwaardig werk versterken. België heeft de Europese omzettingsdeadline van 7 juni 2026 niet gehaald en de precieze nationale uitwerking laat nog op zich wachten. De richting is evenwel duidelijk: meer transparantie over beloningsstructuren, objectieve en genderneutrale criteria en een sterkere onderbouwing van loonverschillen.

Zeven op de tien praten comfortabel over loon met collega’s

De onderzoeksresultaten suggereren alvast dat er behoorlijk wat ontvankelijkheid is voor die omslag. Zeven op de tien (71%) voelen zich comfortabel om met collega’s over hun loonschaal te praten. Ook het idee dat collega’s zicht hebben op de loonschaal die bij een functie hoort, stuit bij een ruime meerderheid niet op weerstand. Tegelijk zien veel werknemers in meer transparantie een mogelijke hefboom om loonverschillen tussen mannen en vrouwen terug te dringen.

“We praten nog vaak over loontransparantie alsof werknemers daar per definitie ongemakkelijk van worden. Dit onderzoek nuanceert dat beeld sterk. Mensen willen vooral begrijpen op basis waarvan hun loon wordt bepaald en erop kunnen vertrouwen dat daar eerlijke en objectieve criteria achter zitten. Dat is iets anders dan simpelweg alle individuele lonen openbaar maken.”

Werkgevers bewegen, maar niet allemaal even snel

Uit de werknemersbevraging blijkt dat er bij heel wat werkgevers al iets in beweging is. 22% zegt dat zijn of haar werkgever vandaag duidelijk communiceert over lonen, loonschalen of het loonbeleid. Nog eens 29% geeft aan dat de werkgever daarmee bezig is en 12% verwacht dat er stappen zullen volgen. Daar staat tegenover dat bijna één op de vier werknemers (24%) zegt dat zijn werkgever vandaag geen stappen zet en ook niet verwacht dat daar verandering in komt. Ruim de helft ziet dus vandaag al concrete communicatie of voorbereiding, terwijl bijna twee op de drie minstens beweging zien of verwachten.

Opvallend is dat vooral jongere werknemers ervaren dat hun werkgever met loontransparantie bezig is. Bij de 18- tot 34-jarigen zegt 40% dat de werkgever momenteel stappen zet. Bij 35- tot 49-jarigen is dat 33% en bij 50-plussers nog 18%.

Transparantie begint vóór de eerste vraag

De uitdaging voor werkgevers zit volgens AFAS uiteindelijk niet alleen in méér communiceren, maar vooral in kunnen uitleggen wat achter het loonbeleid zit. 78% vindt dat lonen binnen het bedrijf eerlijk worden bepaald, terwijl 69% vindt dat de werkgever duidelijk communiceert over hoe dat gebeurt.

Loontransparantie begint daarom volgens AFAS lang vóór een medewerker effectief naar zijn loon of dat van een collega vraagt. Machiel den Dekker: “Werkgevers moeten hun huiswerk vooraf doen: functies goed structureren, objectieve criteria bepalen en ervoor zorgen dat hun HR- en loondata op orde zijn. Zo kunnen ze niet alleen voldoen aan wat er vanuit Europa en België op hen afkomt, maar vooral helder uitleggen hoe hun loonbeleid in elkaar zit.”

Over AFAS Software

​AFAS Software ontwikkelt bedrijfssoftware die administratieve processen samenbrengt en automatiseert in één centraal pakket. Met meer dan vijftien jaar ervaring op de Belgische markt ondersteunt AFAS organisaties bij het vereenvoudigen van hun administratie en het ​​verminderen van dubbel werk.

Voor meer info

​RCA PR I Kirsten Van de Werf I Tel. +32 492 12 77 54 I kirsten.van.de.werf@rcapr.be